Astronautika: misije

pogled-na-mesec
Dnevne i noćne temperature na Mesečevom južnom polu kako ih je izmerio Diviner Radiometer Experiment, jedan od 7 instrumenata na LRO.

 

Nasin lunarni robotski orbiter LRO lansiran je juna ove godine i predstavlja na neki način istorijsku misiju, jer je to prva poseta Amerikanaca Mesecu u poslednjih 10 godina. Ovaj prvi predstavnik novog američkog programa Vision for Space Exploration, koji uključuje i buduće putovanje ljudi na Mesec, ima veliki zadatak mapiranja čitavog Meseca i potragu za budućim lokacijama za sletanje. O prvim slikama koje je LRO poslao već sam pisao, a sada je povod malo drugačiji.

Naime, jedan od instrumenata na satelitu, Diviner Lunar Radiometer Experiment (DLRE), izveo je prvo globalno merenje temperature Mesečeve površine.

lro
Instrumenti na Lunar Reconnaissance Orbiteru. Gore desno je DLRE. Ono što se ne vidi jeste mikročip, na kome se nalaze imena 1,6 miliona ljudi koji su se prijavili na Nasino takmičenje.

 

Do sada je Diviner[1] uspeo da prikupi dovoljno podataka da može da prikaže brojne aspekte trenutnog termalnog stanja na Mesecu. Instrument je detaljno prikazao termalno stanje regiona od severnog do južnog pola, sa prostornom rezolucijom od svega par stotina metara.

Najznačajnija su merenja ekstremno niskih temperatura u velikim udarnim kraterima južnog pola koji su permanentno u senci," izjavljuje David A. Paige, profesor planetologije sa UCLA i istraživački direktor DLRE. „Diviner je u nekim delovima pomenutih kratera izmerio minimalnu dnevnu temperaturu od samo -238 stepeni Celzijusa. Po našim saznanjima, to je superniska temperatura, među najnižim ikad izmerenim u solarnom sistemu, uključujući i površinu Plutona."

Nakon decenija spekulacija, Diviner nam je konačno dao prvu potvrdu da takva tajanstvena, uvek mračna i ekstremno hladna mesta stvarno postoje na Mesecu," kaže Ashwin Vasavada, član naučnog tima iz JPL. „Njigova prisutnost uveliko povećava šansu da voda ili neka druga jedinjenja postoje tamo zamrznuti. Ispostavlja se da Diviner opravdava svoje ime."

U ovoj fazi „tehničkog prijema", Diviner se nalazi na visini od 50 km i snima trenutne temperature polarnih regiona, da bi se kasnije usredsredio i na druge delove.

Sada smo sigurni da su ti regioni superniskih temperatura dovoljno hladni da na duže vreme zarobe vodeni led, ali i druga lako isparljiva jedinjenja," kaže Paige. „Još pre 50 godina teorijski je predviđeno postojanje tih hladnih zamki. Zahvaljujući prostornoj distribuciji i temperaturama, Diviner je konačno pribavio detaljne informacije i njihovom postojanju."

Pogled na prvu globalnu termalnu mapu lunarne površine pruža nam potpuno novu sliku našeg Meseca," ističe Paige.

Nasin Lunar Reconnaissance Orbiter lansiran je raketom „Atlas V" 18. juna 2009. godine, noseći Diviner i 6 drugih instrumenata[2]. Tokom faze „tehničkog prijema", koja će trajati do 15. septembra, Diviner neprestano snima, meri i mapira Mesec. Od kako je instrument prvi put uključen 5. jula 2009., preduzeto je preko 8 milijardi kalibracionih radiometrijskih merenja i mapirano skoro 50% površine Meseca.

Instrument Diviner dizajnirao je i napravio JPL, a oni i kontrolišu rezultate njegovog rada. Sam orbiter LRO napravio je i njime upravlja Nasin Goddardov svemirski centar u Greenbeltu, uz međunarodnu podršku Instituta za svemirska istraživanja (IKI) u Moskvi.

Za više informacija, pogledati: http://diviner.ucla.edu



[1] Engl. - prorok.

[2] Pored LRO, „Atlas V 401" je u istom letu odneo put Meseca i Lunar Crater Observation and Sensing Satellite (LCROSS), koji je imao zadatak da otkrije vodu koja će se osloboditi kada gornji stepen rakete udari u lunarnu površinu.

 

Još o ovom orbiteru

Prva slika Meseca saNasinog LRO

NASA se vraća kući - na Mjesec!
(Astronautika/Misije)

... (1998-1999), LRO i LCROSS prve su američke letjelice koje će istraživati Mjesec 36 godina nakon Apollo programa. Amerika se vraća kući - na Mjesec.     Trenutak lansiranja LRO i LCROSS ...
nedelja, 21 jun 2009

. NASA ponovo stremi ka Mesecu
(Astronautika/Misije)

... u vojnoj bazi na Kejp Kanaveralu, na Floridi. Radi se o misijama „Reconnaissance Orbiter" (LRO), i „Lunar Crater Observation and Sensing Satellite"(LCROSS). I u našem časopisu i na ovom ...
nedelja, 31 maj 2009

Odgođeno lansiranje Mjesečeva istraživača
(Astronautika/Misije)

... satelit namijenjen da pokriva područje Iraka i Afganistana morati će sačekati dodatne provjere sustava, a što je posljedično prouzručilo kašnjenje civilne, znanstvene misije bespilotne letjelice LRO & ...
četvrtak, 02 april 2009

NASA kreće u torpediranje Mjeseca
(Astronautika/Misije)

... će se nekoliko mjeseci nakon ulaska matične letjelice LRO(Lunar Reconnaissance Orbiter) u Mjesečevu orbitu odvojiti te pomoću rakete krenuti prema nekom od naknadno izabranih kratera u blizini Mjesečeva ...
petak, 13 februar 2009
Draško Dragović
Author: Draško Dragović
Dipl inž. Drago (Draško) I. Dragović, napisao je više naučno popularnih knjiga, te više stotina članaka za Astronomski magazin i Astronomiju, a učestvovao je i u nekoliko radio i TV emisija i intervjua. Interesuje ga pre svega astronautika i fizika, ali i sve teme savremenih tehnologija XXI veka, čiji detalji i problematika često nisu poznati široj čitalačkoj publici. Izgradio je svoj stil, lak i neformalan, često duhovit i lucidan. Uvek je spreman na saradnju sa svojim čitaocima i otvoren za sve vidove komunikacije i pomoći. Dragovićeve najpoznatije knjige su "KALENDAR KROZ ISTORIJU", "MOLIM TE OBJASNI MI" i nova enciklopedija "NEKA VELIKA OTKRIĆA I PRONALASCI KOJA SU PROMENILA ISTORIJU ČOVEČANSTVA"

Zadnji tekstovi:


Dodaj komentar


 
 leksikon 190


stranica posmatraci2019

CURRENT MOON


tvastronomija18